Yeni Başlayanlar için Sulu Soğutma Rehberi

Beğendiniz mi?

“Sıvı soğutma” terimi size otomotivle alakalı bir şeyler çağrıştırıyor, değil mi? Aslında sıvı ile soğutma zaten 100 yıldan beridir benzinli motorları soğutmanın en önemli parçası konumunda. Bu durum aklınıza şu soruları getirebilir: Pahalı otomobil motorlarını soğutmak için sıvı soğutma neden tercih edilen bir yöntem? Sıvı ile soğutmayı vazgeçilmez kılan şey ne?

Bu soruların cevabını verebilmek için havayla soğutmayı sıvı soğutmayla karşılaştırmalıyız. Soğutma yollarının verimliliğini karşılaştırırken, meselenin çoğunu ilgilendiren iki kıstasa göre hareket etmemiz gerekiyor: Isıl iletkenlik ve özgül ısı kapasitesi.

Isıl iletkenlik bir maddenin ısıyı ne kadar iletebildiğini belirten fiziksel bir özelliktir. Suyun ısıl iletkenliği havaya göre 25 kat daha fazladır. Açıkçası, sıvı soğutma havayla soğutmaya göre çok büyük bir avantaja sahip çünkü birim zamanda daha fazla ısı aktarımına imkan tanıyor.

Özgül ısı kapasitesi ise bir santigrat derecede bir maddenin ne kadar enerji aldığını veya verdiğini belirleyen diğer önemli bir fiziksel özelliktir. Sıvı suyun özgül sıcaklığı havadan dört kat daha fazladır. Yani belli bir miktar suyu ısıtmak için aynı miktardaki havayı soğutmak için gerekenden dört kat daha fazla enerji gerekir. Burada şunu görüyoruz ki su daha fazla enerji soğursa bile sıcaklığı havaya göre daha az artacaktır ve bu havayla soğutmaya karşı oldukça büyük bir üstünlüğe sahip olduğunu bize bir kez daha kanıtlıyor.

İşte az önce de okuduğunuz gibi sıvı soğutmanın vazgeçilemez cazipliğinin en büyük sebebi havaya göre çok daha verimli olmasında yatıyor. Fakat gene de bu durum onu PC bileşenlerimiz için daha iyi bir çözüm yapmaya yetmiyor, değil mi?

PC’ler İçin Sıvılı Soğutma

Suyun mükemmel ısı aktarım yeteneklerine rağmen, PC’leri su ile soğutmanın bazı ciddi sakıncaları da mevcut. Bu sakıncalardan en önemlisi sıvı soğutucunun elektriksel iletkenliğidir.

Şayet arabanızın ısıyayarını (radiator) suyla doldururken, benzin motoruna yanlışlıkla belirli bir miktar su dökerseniz, bu çok tehlikeli bir durum oluşturmaz; su motora zarar veremez. Diğer yandan, bir bardak suyu bilgisayarınızın anakartının üzerine dökerseniz, bu çok kötü bir durumla sizi baş başa bırakacaktır. Özetle PC dünyasında su soğutma ile alakalı gerçekten büyük bir risk etkeni var.

Su ile alakalı dikkate alınması gereken diğer bir önemli etken ise bakım zorluğudur. Havayla soğutma sistemleri basittir ve tamiri ile üretilmesi ucuzdur ve ısı emicilerin (heat sink) ara sıra tozlarını silmekten başka herhangi bir bakım gerektirmez. Öte yandan, sıvı soğutma sistemleri uğraşması kesinlikle daha zordur. Daha fazla düzenlemeye ihtiyaç duyar ve çok sık olmasa da ara sıra bakımlarının yapılması gerekir.

Üçüncü önemli etken su soğutma sistemlerinin, havayla soğutma çözümlerine göre çok daha pahalı oluşudur. İşlemci, GPU ve yongaseti için piyasadaki bir sürü ısı emicisini 150 doların altında bulabilirsiniz, ancak aynı bileşenleri bir sıvı soğutma sistemi için kullanacaksanız 500 doları rahatlıkla gözden çıkartmanız gerekebilir.

Bütün bu eksiler sıvı soğutma sistemlerini çetin ceviz haline getiriyor. Ancak sıvı soğutmanın ısıl anlamda getirdiği kazanımlar o kadar çekici ki hiç tereddüt etmeden eksi yanlarıyla başa çıkmaya razı oluyoruz.

Günümüzün “kuruluma hazır” sıvı soğutma sistemleri sistem meraklılarını geçmiş senelerde olduğu gibi farklı parça karmaşası içinde kaybolmaktan kurtarıyor; denenip onaylanmış sistemler bunlar. Üstelik sıvı soğutma artık göründüğü kadar tehlikeli olmaktan çıkma yolunda hızla ilerliyor: Elbette PC’lerinizi bir sıvı ile beraber kullanmak her zaman için bir risk teşkil etmekte fakat bu parçaları doğru kullanmaya özen gösterirseniz bu risk her zaman en alt seviyede kalacaktır. Bakımdan bahsetmişken, günümüz soğutucu sıvıları oldukça nadiren yenilenme gereği duyuyor, belki sadece senede bir kez. Eğer soğutması, başarımı kısacası her şeyi ile en iyi bilgisayar benim olmalı diyenlerdenseniz fiyat meselesi sizin için hiç mi hiç sorun olmamalı. Ha garajınızda bir Ferrari, ha bilgisayarınız için kaliteli bir sıvı soğutma sistemi…

Öyleyse bu makalemizde sizin için çok uygun olduğunu varsaydığımız ya da en azından bir sıvı soğutma sisteminin nasıl işlediğini, eksilerinin ve artılarının neler olduğunu kavrayabileceğinizi düşündüğümüz bir ürünü test edeceğiz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

css.php