Dünyanın İlk Bilgisayarı Yapıldı

Eski moda kollu mekanik hesap makinelerinin devlet dairelerinde son örneklerine yetişmiş olanlar bu aleti pek yadırgamayacaklardır. Ve bu makine de onların büyüğü ve büyük büyük büyük babası, ancak daha yalnızca 2 yaşında.

Farklar Makinesi No:2

Farklar Makinesi No:2 - 8,000 parçalık, 3 tonluk dev. Foto:Wikimedia

19 yy. İngiliz matematikçi Charles Babbage’ın tasarımına 1822’de başlayıp 1840 yılında bitirdiği, ancak hayattayken yapma fırsatını bulamadığı bu makinenin adı “Farklar Makinesi” (Difference Engine). Bu ismi ise yalnızca toplama çıkarma yapabilmesinden alıyor. Aslında negatif sayıları da girdi olarak alabilmesi en önemli özelliklerinden. Toplama çıkarma nedir ki demeyin. Çarpma bölme gibi işlemlerin aslında bu iki temel işlemin yinelenmesinden oluştuğunu hepimiz ilkokul 1. sınıfta öğrendik. Kaldı ki günümüz bilgisayaları da temelde yalnızca toplama çıkarma yapan aygıtlar.

Her ne kadar o günlerden önce tasarlanıp hayata geçen bazı hesap makineleri olsa da bu makinenin önemli farkı dünyanın “çalışabilecek” ilk sayısal (digital)  hesaplama makinesi olması. Bu özelliği de bu tasarımı günümüz bilgisayarlarının ilk atası yapıyor.

İlk çalışan örneği tasarlandığından 150 yıl sonra 1991 yılında yapılan ve Londra Bilim Müzesi’nde sergilenen Farklar Makinesi’nin yeni bir kopyası  daha yapıldı ve 2008 Eylül ayından beri Mountain View, California’daki Bilgisayar Tarihi Müzesi‘nde sergileniyor. 2 yaşındaki bu “eski” makine tam bir “steampunk” örneği.

4 m. boyunda ve 2.5 m. yüksekliğindeki bu makine toplam 8,000 parça bronz, dökme demir ve çelik parçadan oluşuyor. Ağırlığı ise 3 ton’un üzerinde.

31 basamaklı 8 sayıyı aklında tutabilen ve hesaplama yapabilen bu makinenin basamak duyarlılığı günümüzün 32bit bilgisayarlarıyla neredeyse aynı. Ancak hesaplama hızı sizin kol gücünüze kalmış.

Günümüz bilgisayalarının artık elektrikli aygıtlar olup makine olmamalarına şükredelim. Hoş biz hala makine demeyi sürdürüyoruz. Ya eski alışkanlık, ya da hala mekanik parçalar barındırıyorlar diye, kim bilir 🙂

6 Yorum

  1. Volkan ERKLINÇ

    Merhaba Çağıl..

    Bir kaç ek bilgi:Bu makinanın diğer adıda “Farklar makinası”dır.Babbage ne yazık ki bu makinayı hiç bir zaman bitirememiştir ama bitmemiş olsa bile o dönemin matematikçilerinden Augusta Ada tarafından bu makina için bir sürü program yazılmıştır.Hatta rivayete göre bunların arasında bir satranç oyunu bile vardı.Fakat  o dönemde yaşamış hiç kimse ne bu bilgisayarın çalıştığını nede programları çalıştırdığını  görebildi.ADA programlama diline Augusta Ada’ya itafen onun ismi verilmiştir.

  2. Çağıl

    Doğrusun Volkan, hatta daha sonra bu kadar kabiliyetli olmasa da bazı daha basit makineler hayata da geçmiş 1860’lar dolayında. Bu makinenin özelliği negatif sayıları girdi olarak alabilmesi olarak geçiyor kaynaklarda, o yüzden çıkarma makinesi dedim, farklar makinesi de birebir olarak doğru. Çıkarma demek pek de açıklayıcı olmamış galiba. İsmi farklara çevirip açıklamayı da ekledim, daha iyi oldu.

    Bu tür aletler Turing Makineleri olarak geçiyor, yani evrensel hesaplayıcı. Aslında taa 1804’te Joseph Marie Jacquard’ın tasarladığı sayısal mantıklı dokuma makineleri de var, hatta delikli karttan okuma yapıp desenleri otomatik dokuyorlar, yani programlanabilirler ve bazıları onları bilgisayarın atası kabul eder. Ancak genel kabul gören Turing makinesi olmayanların kabul edilmemesi.

     

Bir cevap yazın