Dizüstünüze 4GB RAM ister misiniz?

Belleğe İlişkin Bazı Temel Bilgiler

Reklamlar genelde sisteme takılı bellek miktarından söz eder: 1 GB, 2 GB ve bazen 4 GB, 4 GB ve üzeri için özel adresleme yapabilen bir 32-bit işletim sistemi veya 64 bit işletim sistemi gereklidir. Yeni uygulamalar da göz önüne alındığında Windows XP veya Windows Vista kullanan her sistemin günümüzde en az 1GB belleği olması gerekiyor. Bu Windows’un RAM’den çok daha yavaş olan sabit diski kullanmasını azaltıyor. Dahası bellekler de çok ucuzladığından artık herkesin alabileceği fiyatlara geldiler diyebiliriz.

Bellek (RAM) bir bilgisayara her zaman birimler biçiminde eklenir. Masaüstü bilgisayarlar Çift Sıralı Bellek Birimi (Dual Inline Memory Module, DIMM) kullanır, “çift” (dual) tanımı birimlerin her iki yanında da iğne (pin) dizisi olduğunu gösterir. Bellek yongaları da baskılı devrenin her iki yanında olabilirler. İlk SDRAM bellekler DIMM’ler 168 iğneliydi. İkinci kuşak Çifte Veri Aktarımlı (double-data rate, DDR) bellekler 184 iğneliyken, şu anki DDR2 ve DDR3 DIMM’lerde 240 iğne (pin) bulunyor. Farklı yerlere açılmış kertikler DDR2 ve DDR3’lerin yanlış yuvaya takılmasını önlüyor.

Yer kısıtı nedeniyle dizüstü ve tablet bilgisayarlar gibi taşınabilir ürünlerin çoğu Küçük Çerçeve DIMM’ler (Small Outline, SO-DIMM) kullanıyor. Bunlar masaüstü DIMM’lerin yaklaşık 1/3 boyutunda oluyor ve yalnızca 200 iğne barındırıyor. Çoğu dizüstünde SO-DIMM’ler için iki yuva bulunurken, bazıları lehimlenmiş (veya farklı yapıda, vidalanmış ve ulaşması zor) bir belleğin yanı sıra tek bir genişleme yuvası bulunduruyor.

En iyi başarımı elde edebilmek için farklı fiziksel bellek bankalarını (bellek kanalı da denir) çift halinde kullanmak gerekiyor. AMD Athlon 64 X2 veya Phenom X3/X4 işlemcilere veya kuzeyköprüsüne dahil tüm bellek denetleyicileri çift-kanal kipinde çalışabilirler ve iki ayrı bellek kanalına aynı anda erişerek 64 bit veriyolunu 128 bit olarak kullanıp aktarımı neredeyse ikiye katlayabilirler.

İyi RAM, Kötü RAM

Bellekler türleriyle (DDR2, DDR3) ve saat hızlarıyla sınıflandırılırken zamanlama (timing) denilen ayarların da başarım üzerine etkisi büyük. Yine de en üst düzey bellekle ortalama bir ürün arasındaki başarım farkı oldukça küçük. Akılcı bir bellek teknolojisi kullanmak önemli; bugünlerde dizüstüler için DDR2-667/800, ve masaüstüler için DDR2-800/1066 standart sayılabilir. Hızlı zamanlamalı belleklerin farkettiği durumlar da vardır ancak gerçekten hızlı bir işlemciniz ve ekran kartınız yoksa, yalnızca belleğe üst düzey diye tonlarca para saymak akıllıca değil. Dahası çoğunluk dizüstü üründe bellek zamanlama ayarı da yapılamıyor.

Türdeş Mi, Özdeş Mi?

Bellek markaları ürünlerini birbirine uyumunu deneylerle sınadıkları “çiftler” halinde pazarlarlar. Etiketinde aynı özellikler yazan farklı marka DIMM’lerin kuramsal olarak birbirleriyle uyumlu çalışabilmesi de gerekir, ancak gerçek yaşamda durum böyle değil. Günümüzde uyum sorunları çok azaldıysa da bazı durumlarda farklı markaların aynı özellikli ürünlerini beraber çalıştırabilmek için zamanlama ayarlarının rahatlatılması gerekebiliyor.

Bir bellek birimini her zaman etiketinde yazan zamanlama ve hız değerlerinden aşağıda çalıştırabilirsiniz. DIMM’leri tanımlarından üstte çalıştırmak ise hızaşırtmanın konusudur ve riski size aittir. Kısacası 1 GB DDR2-667 ve 1-GB DDR2-800 DIMM biraraya gelirse beraberce DDR2-667 hızında sorunsuzca çalışacaklardır.

Yazıya ilişkin TGForumz tartışmasına katılın…

Bir cevap yazın