Athlon II mi Phenom II mi: L3 Önbelleğin Etkisi Nedir?

1, 2, 3: Önbellek Seviyeleri

Günümüz işlemcilerinin hepsi gerektiği anda hemen kullanılabilecek sadece yönergeleri ve veriyi tutan önbelleklere sahip olarak geliyorlar. Bu önbelleğe birinci seviye (Level 1) veya L1 deniyor ve 486DX işlemcilerden bu yana kullanılıyor. Şu an için AMD işlemciler çekirdek başına standart olarak 64 kB L1 önbelleklerle gelirken Intel işlemciler 32 kB veri ve yönerge L1 önbelleklerine sahipler.

486DX L1 Cache

Intel’in 486DX işlemcilerle hayatımıza soktuğu birinci seviye önbellekler hala günümüz işlemci mimarisinin önemli bir parçası olarak karşımıza çıkıyor.

İkinci seviye önbelleklerse (L2) Pentium III işlemcilerden sonra genel olarak kullanılmaya başladılar (daha önce Pentium Pro da bu önbellek vardı ancak çekirdeğin içinde değildi). Günümüzde işlemciler çekirdeğe tümleşik 6 MB L2 önbelleğe sahip olarak geliyorlar. Intel’in Core 2 Duo işlemcilerinde bu önbellek çekirdekler tarafından paylaşımlı olarak kullanılıyor. Genellikle L2 önbellek çekirdek başına 512 kB veya 1 MB büyüklüğe sahip oluyor. L2 önbelleği düşük olan işlemciler daha çok giriş seviyesi modeller oluyorlar.

Pentium Pro, Pentium II, Athlon Cache

Pentium Pro işlemci üzerinde L2 önbelleğe sahipti ancak bu çekirdekle tümleşik değildi. Pentium II ve Athlon ailesinde L2 önbellek çekirdekle aynı hızda çalışmıyordu.

Athlon XP, Athlon 64, Pentium III, Pentium 4 Cache

180 nm üretim sürecinin geliştirilmesiyle L2 önbellekler en sonunda çekirdeğin içine girdiler ve aynı hızda çalışmaya başladılar.

Athlon 64 X2, Pentium D

İlk dört çekirdekli işlemciler hazırda bulunan tasarımı kullanıyorlardı sadece her şey ikiyle çarpılıyordu. AMD bunu tek bir çekirdek altında toplayarak işlemci denetleyicisini de bu yapıya dahil etti. Intel ise ilk çift çekirdekli işlemcisini çıkarabilmek için basitçe iki tek çekirdeği bir işlemci paketinde birleştirdi.

Athlon 64 X2, Pentium D

İki çekirdek arasında paylaşımlı olarak kullanılan ilk önbellek Core 2 Duo’ların L2 önbelleğiydi. Intel bir kez daha iki çekirdeği aynı işlemci paketinde birleştirirken AMD, daha ekonomik dört çekirdekli modeller üretebilmek için dört çekirdekli Phenom işlemcilerini sıfırdan tasarladı.

Üçüncü seviye önbellek aslında daha eskiden Alpha 21165 (1995 yılında çıktı 96 kB) veya IBM Power4 (2001 yılında çıktı 256 kB) zamanlarında kullanılmaya başlanmıştı. Fakat x86 temelli mimarilere gelmesi Intel’in Itanium 2, Pentium 4 Extreme (2003 yılında Gallatin) ve Xeon MP (2006) işlemcileriyle oldu.

İlk başlarda sadece ek bir seviye olarak kullanılırken günümüzde L3 önbellekler çekirdekler arasında iletişimi de sağlayan geniş ve paylaşımlı yapılar halini aldılar. L3 önbelleği ilk kez masaüstüne getiren Phenom ailesiyle AMD oldu. 65 nm Phenom X4, 2 MB paylaşımlı L3 önbelleğe sahipti. Şu andaysa 45 nm Phenom II X4 işlemciler 6 MB paylaşımlı L3 önbelleğe sahip olarak geliyorlar. Intel’in Core i5 ve i7 işlemcileri ise 8 MB L3 önbelleğe sahipler.

Athlon 64 X2, Pentium D

En yeni çıkan dört çekirdekli işlemcilerde L1 ve L2 önbellekler her bir çekirdek için ayrı ayrı koyulurken daha büyük olan L3 önbellek paylaşılarak kullanılıyor. L3 önbellek burada paralel çalışan çekirdekler arasında iletişimi de sağlıyor.

9 Yorum

  1. woodo

    daha önce x3 lerin kapalı çekirdeğini açmıştınız. athlon II x4 lerinde (bir süre için) arızalı L3 bellek sorunu yaşayan Phenom II x4 ler olduğunu yazmışsınız. arızalı L3 belleği kimse istemez sanırım ama yinede merak ettim açılabiliyormu bu L3 bellek?

    2. bir soru daha sorayım. bu işi yani arızalı kısmı kapatıp başka bir seri ürün adı altında piyasa sürmeyi sadece AMD mi yapıyor? tamam intelin x3 leri yok ama bellek oyunları oynayıp onlarda mı yapıyor acaba? yapmıyorsa intel üretim aşamasında daha az hata yapıyor yada arızalı kısımları kesmek yerine bütün cpu yu çöpe atmayı seviyor?

    • Hamdi Kellecioğlu

      Birinci sorunun cevabını Athlon 64 X4’ün tanıtımında yazdığımız yazıda vermiştik. Buraya bakabilirsiniz.

      İkinci soruya gelince; bunu her üretici yapıyor. Bu firmaların üretim verimliliğini artırmak için kullandıkları bir yöntem. Yani evet, Intel de yapıyor. Ancak bu konudan bağımsızk olarak Intel’in üretim kapasitesinin AMD’ye göre daha yüksek olduğu da bir gerçek.

  2. Ziyaretçi

    aldığımız veya alacağımız ürünün Propus çekirdeğinden üretildiğini anlamak için bir yol var mı acaba?

    Propus çekirdeği deneb’e göre daha az ısınıyormuş doğru mu?

     

    • Hamdi Kellecioğlu

      Velociraptor gerçekten hızlı bir sabit disk. Klasik disklerin (SSD olmayan) en hızlısı olduğunu söylemek yanlış olmaz sanırım, ne de olsa 10,000 rpm dönüş hızına sahip. Tabi fiyatları standart HDD’lere göre biraz tuzlu.

      Yeri gelmişken hatırlatayım: Ürünü aldıktan sonra izlenimlerinizi ve yaptığınız testlerin sonuçlarını blog bölümümüzde tüm okuyucularla paylaşabilirsiniz.

  3. CowboyCagdas

    bence de minimum fps ler önemli. oyun esnasında takılmalar çok sinir bozucu oluyor. 6 mb önbellek o takılmaları kaldırır diye tahmin ediyorum. onun dışında evet iki işlemci türü de aynı oynatır (neredeyse aynı değil aynı oynatır :D).

Bir cevap yazın